Meer aandacht voor ondernemen bij opleiden kunstenaar en ontwerper

Het belang van het opleiden van ondernemend talent voor de creatieve economie wordt door kunst- en creatieve technologie opleidingen in het HBO breed onderkend. Het begeleiden van studenten naar ondernemerschap wordt meer en meer gezien als een integraal onderdeel van het curriculum. Er zijn echter wel duidelijke verschillen in de manier waarop opleidingen talent wil laten aansluiten op de huidige technologische, sociale en economische ontwikkelingen.

Dit blijkt uit het rapport ‘Talent voor de Creatieve Economie’ dat onlangs is gepresenteerd aan het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en aan de topsector Creatieve Industrie. Het gaat om een verkennend onderzoek dat peilt hoe de huidige kunst- en creatieve technologie opleidingen hun talent voeden en uitrusten met  vaardigheden die essentieel worden geacht voor de 21ste eeuw. Daarbij is specifiek gekeken naar ondernemerschapsvaardigheden.

Het project is uitgevoerd door een gelegenheidsteam van onderzoekers met ervaring binnen de creatieve industrie en het Hoger Beroepsonderwijs. Onder hen was ook Paul Rutten, lector Creative Business bij  het kenniscentrum Creating010 van de Hogeschool Rotterdam.

De leden van Colleges van Bestuur,  directieleden en onderwijsinnovatoren, die zijn geïnterviewd over hun visie op ondernemerschap, onderschrijven vrijwel allemaal het belang en de waarde van creativiteit voor innovatie en maatschappelijke ontwikkeling. Tegelijkertijd wordt sterk de nadruk gelegd op het bewaken van voldoende vrije ruimte voor experiment. Aandacht voor ondernemerschap in creatieve opleidingen mag niet leiden tot het direct ondergeschikt maken van creativiteit  aan louter economische doelen.

Het onderzoek schetst de verschillende benaderingen die momenteel in het creatieve onderwijs voorkomen. Sommige opleidingen bieden ondernemerschapsmodules gebaseerd op inzichten ontleend bij en soms gedoceerd door business schools. Anderen geven aan dat ondernemerschap binnen de creatieve professies een eigen benadering verdient, ontwikkeld vanuit de creatieve disciplines zelf, met een eigen taal en jargon.  Ondernemerschap krijgt bovendien binnen verschillende opleidingen vaak een andere lading. ‘Ondernemendheid’ is een vaardigheid die iedere professional nodig heeft, ongeacht of hij ondernemer is. Veel opleidingen zetten op hun beurt in op het opleiden als ZZP’ers, vooral in het kunstvakonderwijs. Een minderheid van de opleidingen leert hun studenten een bedrijf met groeiambities op te zetten.

Dit verkennende onderzoek sluit nauw aan bij het beleid rondom de ‘‘human capital agenda’ om de Nederlandse kennisintensieve economie verder te stimuleren. De bevindingen en ontwikkelde methodiek leveren relevante input voor beleidsmakers, bestuurders en onderwijsvernieuwers.

Rutten: ‘Het beeld is herkenbaar. Ook binnen de Hogeschool Rotterdam is ondernemerschap een belangrijk thema. De stad heeft zowel behoefte aan ondernemers als aan ontwerpers. We moeten ons niet beperken tot het naar de creatieven toebrengen van bedrijfseconomische concepten. Mensen uit de business schools kunnen ook veel leren van de manier waarop creatieve mensen ondernemen. Ook daarin zijn ze vaak innovatief.’

Het rapport is uitgegeven door U-Create, het Centre of Expertise voor de creatieve industrie van de Hogeschool Utrecht en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Lees hier meer over de publicatie.